2. Budowa cząsteczki. Wiązania chemiczne. Polarność

Tworzenie się wiązań w cząsteczkach

Elektronowa teoria wiązania chemicznego zakłada, że atomy dążą do uzyskania konfiguracji helowca położonego najbliżej w układzie okresowym, czyli do uzyskania oktetu lub dubletu elektronów walencyjnych.

Orbital cząsteczkowy (czyli funkcja falowa opisująca stan elektronu w cząsteczce) powstaje z orbitali atomowych, które spełniają 3 warunki: mają porównywalną energię, ich kontury wykazują tę samą symetrię w stosunku do osi łączącej jądra obu atomów i wzajemnie się nakładają. Matematycznie orbital cząsteczkowy jest kombinacją liniową orbitali atomowych. Dwa orbitale atomowe nakładając się dają dwa orbitale cząstkowe, jeden o energii niższej niż orbitale wyjściowe (orbital wiążący), drugi o energii wyższej (orbital antywiążący). Przestrzeń odpowiadająca orbitalowi cząsteczkowemu tworzy się przez nałożenie odpowiednich konturów orbitali atomowych zajmowanych przez elektrony walencyjne. Gdy nałożą się orbitale: s i s, s i p_x, p_y i p_y (oznaczenia osi układu współrzędnych – rys. niżej) tworzy się orbital molekularny typu s, odpowiadający wiązaniu typu s - w którym największe prawdopodobieństwa napotkania elektronów występuje w przestrzeni między jądrami atomów. Gdy nałożą się orbitale p_z-p_z lub p_x-p_x powstaje orbital molekularny typu p odpowiadający wiązaniu typu p orbitale nakładają się ,,bokami” i największe prawdopodobieństwa napotkania elektronów występuje w przestrzeni nad i pod osią łączącą jądra obu atomów.

3. Systematyka związków nieorganicznych. Teorie kwasów i zasad. Amfoteryczność.

W chemii nieorganicznej związki dzielimy na:
· tlenki
· wodorki
· wodorotlenki
· kwasy
· sole
· związki kompleksowe

Tlenki

Tlenkami nazywamy połączenie tlenu z innym pierwiastkiem: metalem lub niemetalem. Nazwy tlenków tworzymy dodając do słowa tlenek nazwę pierwiastka w dopełniaczu. Jeżeli zachodzi potrzeba po nazwie pierwiastka umieszczamy jego wartościowość w nawiasie: CO – tlenek węgla(II), CrO₃ – tlenek chromu(VI), ale Al₂O₃ – tlenek glinu (glin jest wyłącznie III wartościowy, nie tworzy tlenków o innym wzorze sumarycznym i nie zachodzi potrzeba podawania jego wartościowości).

Reaktywność tlenków w stosunku do wody:

- niektóre tlenki metali reagują z wodą (tlenki litowców i berylowców, oprócz Be) tworząc wodorotlenki, pozostałe nie reagują z wodą (tlenki metali bloku d na niskich stopniach utlenienia):
Na₂O + H₂O → 2NaOH
CaO + H₂O → Ca(OH)₂

- tlenki kwasowe na ogół reagują z wodą (większość tlenków niemetali i tlenki metali bloku d na najwyższym stopniu utlenienia), ale nie wszystkie (np. SiO₂):
SO₃ + H₂O → H₂SO₄
CrO₃ + H₂O → H₂CrO₄

- tlenki obojętne nie reagują z wodą (np. CO, NO, N₂O)